Κριτική του Ελισσαίου Βγενόπουλου, σκηνοθέτη,συγγραφέα
Η γοητεία της εξουσίας
Η ισχύς είναι αυτή που γοητεύει τους ανθρώπους με σύνολο κανόνων και αξιών κάτω του μετρίου. Αυτοί είναι εξ άλλου και οι πρώτοι, οι οποίοι θα επιδιώξουν με νύχια και με δόντια και θυσιάζοντας τα πάντα γύρω τους για να την αποκτήσουν. Αλλά αν απουσιάζει η ηθική, δεν μένει τίποτ’ άλλο στην πολιτική εξουσία, παρά η μιντιακή διαχείριση γεγονότων, η ανεξέλεγκτη αξιοποίηση των πόρων και η επιβολή της ισχύος στις ζωές των ανθρώπων.
Το πολιτικό τηλεοπτικό δράμα από τη Δανία, «Borgen», επέστρεψε στη μικρή οθόνη μετά από σχεδόν μια δεκαετία. Κεντρικό θέμα της πλοκής της τέταρτης σεζόν «Borgen: Βασίλειο, Εξουσία και Δόξα», είναι η υποτιθέμενη ανακάλυψη πετρελαίου στη Γροιλανδία και οι επιπτώσεις στις σχέσεις μεταξύ Δανίας-Γροιλανδίας. Η σειρά είναι διαθέσιμη στην ταινιοθήκη του Netflix μαζί με τους τρεις προηγούμενους κύκλους.
Δέκα χρόνια μετά το φινάλε της αρχικής σειράς, η τέταρτη σεζόν του Borgen: Βασίλειο, εξουσία και δόξα, αφομοιώνει έντεχνα τις αλλαγές που σάρωσαν τον κόσμο κατά τη διάρκεια της διακοπής της. Η αφήγηση ενσωματώνει αβίαστα τον αντίκτυπο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, της κλιματικής αλλαγής, του λαϊκισμού και των συγκρούσεων, αντικατοπτρίζοντας τη σκοτεινότερη και πιο σύνθετη πραγματικότητα της εποχής μας. Αυτή η αλλαγή στον τόνο και τη θεματολογία προσδίδει έναν αέρα αυθεντικότητας και ρεαλισμού στη σειρά, ωθώντας την πέρα από την απλή ψυχαγωγία σε μια εξερεύνηση που προκαλεί προβληματισμό για την πολιτική δυναμική στη σύγχρονη εποχή.
Η κεντρική πλοκή της σεζόν περιστρέφεται γύρω από την ανακάλυψη πετρελαίου στη Γροιλανδία, μια αυτόνομη περιοχή της Δανίας. Η σειρά αναπτύσσεται επιδέξια γύρω από την πολύπλευρη κρίση που αναδύεται καθώς αυτός ο πολύτιμος φυσικός πόρος γίνεται αντικείμενο έντονης γεωπολιτικής διαμάχης μεταξύ παγκόσμιων υπερδυνάμεων όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία. Το διακύβευμα είναι υψηλό και η ένταση μεγάλη, καθώς οι χαρακτήρες παλεύουν με τις επιπτώσεις αυτού του νεοαποκτηθέντος πλούτου, αμφισβητώντας τη δυνατότητά του να χρηματοδοτήσει την ανεξαρτησία της Γροιλανδίας, ενώ παράλληλα θέτει σε κίνδυνο την περιβαλλοντική και πολιτική σταθερότητα. Τα νέα επεισόδια του «Borgen» αναλύουν τις δύσκολες σχέσεις μεταξύ Δανίας και Γροιλανδίας. «Η Γροιλανδία είναι σε μεγάλο βαθμό μέρος της αποικιακής μας ιστορίας. Είναι επώδυνο και έτσι πραγματικά διαμορφώνει τη δημιουργία ενός τηλεοπτικού πολιτικού δράματος», τόνισε ο Πράις, ο δημιουργός της σειράς.
Η μεγαλύτερη αλλαγή όμως γίνεται μέσα και γύρω από την Μπριγκίτε (Σίντσε Μπάμπετ Κνούντσεν), η οποία δεν είναι πλέον αρχηγός κράτους, αλλά υπουργός Εξωτερικών της Δανίας. Η Νίμπορ είναι 10 χρόνια μεγαλύτερη από ό,τι όταν την είδαμε τελευταία φορά, με τα παιδιά της μεγάλα, χωρίς σύζυγο να φροντίζει και μια εναγώνια επιθυμία να διατηρήσει την εξουσία με οποιοδήποτε κόστος. Η εμπνευσμένη Μπριγκίτε, η πρωθυπουργός με αρχές και η ιδεαλίστρια του παρελθόντος έχει παραχωρήσει τη θέση της σε μια γυναίκα περισσότερο κυνική, πραγματίστρια η οποία προδίδει φίλους και συμμάχους προκειμένου να διατηρήσει την εξουσία, κάποιες στιγμές χρησιμοποιεί ακόμα και μέλη της οικογένειάς με σκοπό να επιτύχει υψηλότερη δημοτικότητα και αποδοχή. «Η Μπριγκίτε βρίσκεται σε ένα διαφορετικό στάδιο της ζωής της», είπε ο Πράις και συνεχίζει «Το “Borgen: Βασίλειο, Εξουσία και Δόξα” στην πραγματικότητα δεν είναι μια τέταρτη σεζόν. Προορίζεται ουσιαστικά ως επανεφεύρεση και αναβίωση της σειράς. Πιστεύω ότι διατηρήσαμε το DNA των πρώτων σεζόν. Εξακολουθεί όμως να είναι μια πολύ διαφορετική σειρά».
Οι σχέσεις των πολιτικών με τα ΜΜΕ αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική πλοκή στη σειρά. Η πρώην ρεπόρτερ Κατρίν Φένσμαρκ (Μπιρζίτ Χιορτ Σόρενσεν), έγινε επικεφαλής των ειδήσεων στο δημόσιο δίκτυο και γρήγορα βρίσκεται σε σύγκρουση με συναδέλφους της. «Αποτυγχάνει να συνειδητοποιήσει τη σημασία του να διασφαλίσει ότι οι υπάλληλοί της αισθάνονται ότι ακούγονται», λέει η Μπιρζίτ Χιορτ Σόρενσεν, η οποία υποδύεται την Κατρίν. «Και έχει την πρόσθετη πίεση μιας ανερχόμενης καταιγίδας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οπότε το περιθώριο για ελιγμούς γίνεται πολύ στενό».
Η νέα σεζόν της σειράς, Borgen: Βασίλειο, εξουσία και δόξα, που αγαπήθηκε από συνδρομητές της streaming πλατφόρμας σε όλο τον κόσμο, αποτελείται από 8 επεισόδια. Παλιές συμμαχίες και οι σχέσεις μεταξύ της Δανίας και Γροιλανδίας διακυβεύονται, καθώς πολύ ισχυρότερες δυνάμεις ανταγωνίζονται για να διατηρήσουν ή να αποκτήσουν επιρροή. Για ακόμα μια φορά, σημαντικό ρόλο στη διαχείριση της υπόθεσης, θα παίξει και η σημαντική επιρροή των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης.
Ενώ το “Borgen” συνολικά είναι ένα συναρπαστικό πολιτικό δράμα, οι τρεις πρώτες σεζόν διαθέτουν μια μοναδική γοητεία που τις διαφοροποιεί από την τέταρτη ενότητα. Εμβαθύνουν τον περίπλοκο κόσμο της δανικής πολιτικής, αναδεικνύοντας την πολυπλοκότητα της διακυβέρνησης, της δημοσιογραφίας και των προσωπικών αγώνων των χαρακτήρων. Η τέταρτη σεζόν, “Βασίλειο, εξουσία και δόξα”, αν και φιλόδοξη ως προς τη διερεύνηση των σχέσεων Δανίας-Γροιλανδίας, δυσκολεύεται να διατηρήσει το ίδιο επίπεδο αφήγησης, ενδιαφέροντος και βάθους χαρακτήρων. Η δε βασικά μονοθεματική ενασχόληση του κύκλου με το ζήτημα του πετρελαίου της Γροιλανδίας, περιορίζει τον ευρύ ορίζοντα της σειράς. Αν και το ενδιαφέρον παραμένει και στον 4ο κύκλο υψηλό, υπολείπεται των τριών πρώτων.
Η γραφή είναι αιχμηρή, διατηρώντας την ισορροπία μεταξύ πολιτικής ίντριγκας, προσωπικού δράματος και ηθικών διλημμάτων. Οι δημιουργοί του Borgen έχουν με ενάργεια ερευνήσει τα θέματα των σχέσεων Δανίας Γροιλανδίας και με επιμονή και υπομονή έχουν εμβαθύνει και έχουν αποδώσει με αποχρώσεις τις διεθνείς σχέσεις και την πολύπλοκη αλληλεπίδραση της εξουσίας στην παγκόσμια σκηνή. Η σειρά μας οδηγεί σε ένα ταξίδι-οδοστρωτήρα συμμαχιών και προδοσιών, παρακολουθώντας τις δύσκολες αποφάσεις που πρέπει να λάβουν οι ηγέτες σε περιόδους κρίσης, ξεχνώντας τις αρχές τους, τις ιδεολογίες τους, κάποιες φορές θυσιάζοντας τις σχέσεις τους με στενούς συνεργάτες τους και αγαπημένα τους πρόσωπα.
Κάθε εξουσία γνωρίζουμε ότι διαφθείρει τον εξουσιαστή και ταπεινώνει το εξουσιαζόμενο, όμως ταυτόχρονα εξευτελίζει τόσο εκείνον που την ασκεί όσο κι εκείνον που την υφίσταται. Η δε επιθυμία πολλών επίδοξων σωτήρων να σώσουν τον κόσμο δεν είναι παρά η βαθιά λατρεία τους για την απόλυτη εξουσία.