Δομική αλλαγή του αναπτυξιακού μοντέλου. Η οπτική της “παραγωγικής ελευθερίας”

Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr +

Του Ηρακλή Ρούπα 

Οικονομολόγου

Η κρίση αναδεικνύει ευκαιρίες, μέσα όμως από την προαγωγή καινοτόμων προσεγγίσεων που ευνοούν τις πολυεπίπεδες συνεργασίες καθώς και την ανάδειξη νέου τύπου επιχειρηματικών σχημάτων. Αυτονόητα το πρώτο κύμα ανάπτυξης στη χώρα μετά την υγειονομική κρίση θα πρέπει να προέλθει σταδιακά από εισροή κεφαλαίων και μεγάλες επενδύσεις. Τα ουσιαστικά βήματα όμως, θα πρέπει να αναδείξουν την προώθηση “υπερβατικών” πολιτικών. Η ανάσχεση της ανεργίας των νέων, αλλά κυρίως η αξιοποίηση μίας πολυεπίπεδης ανάπτυξης απαιτεί την άμεση ένταξη των αναπτυξιακών πολιτικών στη βάση νέων εργαλείων.

Ο νέος άνθρωπος της 3ης “Βιομηχανικής Επανάστασης” έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά από όσους εργάσθηκαν και λειτούργησαν για τις προηγούμενες. Η φάση μίας μακροπρόθεσμης ανάπτυξης λοιπόν θα πρέπει να λάβει υπόψη της πως ενώ το παλαιό σύστημα ευνοούσε το “ατομικό συμφέρον” στο πλαίσιο της καπιταλιστικής αγοράς, το αναδεικνυόμενο νέο σύστημα ευνοεί βαθύτερες συνεργασίες εντός ενός σχεδιασμένου και συνεχώς επεκτεινόμενου “κοινόκτητου” χώρου. Η διασύνδεση που αναπτύσσεται μέσα από τα παγκοσμιοποιημένα έξυπνα δίκτυα και αφορά κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα, γεννά μία τελείως νέα οικονομική οντότητα.

Για να ενεργοποιηθούν τα αναπτυξιακά αντανακλαστικά μας ως χώρα πρέπει πρώτα οι πολιτικοί φορείς να διαποτισθούν από το νέο δόγμα. Ένα δόγμα εκτός πλαισίου μονοδιάστατης αναφοράς στην τουριστική βιομηχανία και τον απρογραμμάτιστο πρωτογενή τομέα. Η ανάπτυξη στο μέλλον είναι δυνατόν να υποστηριχθεί ουσιαστικά από τη δυνατότητα “ελεύθερης” προσέγγισης δεδομένων στους νέους. Αυτή την “παραγωγική ελευθερία” χρειάζεται ο άνεργος αλλά δημιουργικός νέος και τα κανάλια για να την διοχετεύσει. Η διαμόρφωση, χρηματοδότηση και ανάπτυξη νέου τύπου παραγωγικής δυναμικής βασισμένη στο διαδίκτυο και τις νέες τεχνολογίες στηρίζεται σε ευέλικτες επιχειρηματικές δομές, κυρίως δε  σε δομές “μηδενικού οριακού κόστους”. Δεν απαιτούν ιδιαίτερες χωροταξικές κατανομές, πολύ υψηλά κεφάλαια, ειδικά καθεστώτα επιδοτήσεων και υποστήριξης. Απαιτούν αλλαγή νοοτροπίας και αντίληψη πως η νέα οικονομία θα αναπτυχθεί από δομές των νέων “λειτουργών” της.

Στη χώρα μας έχει υπάρξει αδυναμία να προσεγγίσουμε ουσιαστικά τον ρόλο παγκόσμιων παραμέτρων που θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν ουσιαστικά την ανεργία των νέων. Παραμέτρων που δομούνται σε συνεταιριστικά σχήματα ή αναπτυξιακές ομάδες (clusters). Αν θέλουμε λοιπόν να μιλάμε για ανάπτυξη θα πρέπει σε πρώτη φάση να διαμορφώσουμε τις διαύλους πρόσβασης των νέων στο διαδίκτυο. ΟΛΩΝ των νέων. Ειδικά σε περιοχές δύσβατες. ΟΛΩΝ των φοιτητών για όλο το φάσμα των σπουδών τους. ΟΛΩΝ των νέων επιχειρηματιών που αποδεδειγμένα ξεκινούν μία “επιχείρηση διαδικτύου”. Προφανώς η παροχή αυτή θα είναι επιδοτούμενη από το κράτος συνεπικουρούμενη μέσω ειδικών κονδυλίων της Ε.Ε. με βάση συγκεκριμένα κριτήρια. Μεταξύ δε των κατηγοριών ενδιαφερομένων θα μπορούσαν να διαμορφωθούν χώροι ειδικού σκοπού (σημεία συνεταιρισμού) προκειμένου για νέους επιχειρηματίες και ανέργους.

Για τους νέους επιχειρηματίες/φοιτητές, οι χώροι αυτοί μπορούν να χωροθετηθούν εντός των πανεπιστημίων όπου ο συνδυασμός έρευνας, καινοτομίας και επιχειρηματικότητας θα δομήσει το “ειδικό αναπτυξιακό” περιβάλλον. Ένα περιβάλλον που θα προάγει τη συνεργασία μέσα από ειδικού τύπου συνεταιρισμούς και κοινωνικές επιχειρήσεις. Στο πλαίσιο δε της παγκοσμιοποίησης, συμμετοχή σε ένα “οικουμενικό δίκτυο”. Δεν θα πρέπει να διαφεύγει της προσοχής μας πως σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες ή έννοια της φυσικής παρουσίας στο χώρο του Πανεπιστημίου υποκαθίσταται σιγά –σιγά από ένα πλέγμα διαδικτυακών μαζικών μαθημάτων. Άλλωστε, το βιώνουμε την περίοδο της πανδημίας.

Μπορεί οι περισσότεροι να έχουν τη δομική εξοικείωση με το διαδίκτυο. Τη διαδικτυακή επιχειρηματικότητα όμως λίγοι την γνωρίζουν. Ακόμα δε λιγότεροι την τολμούν. Η νέα αυτή προσέγγιση της “επιχειρηματικότητας για πολλούς”, πολιτικά θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως “εκδημοκρατισμός της καινοτομίας και της παραγωγής”. Μία προσέγγιση που γίνεται κατανοητή εξαιτίας του γεγονότος ότι η διαδικτυακή επιχειρηματικότητα καλύπτει ένα τεράστιο φάσμα ενεργειών. Ένα φάσμα που εκτείνεται από κόμβους ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τρισδιάστατη εκτύπωση γεωργικών μηχανημάτων, μέχρι τη διενέργεια εξ αποστάσεως χειρουργείων.

Δεν είναι μακριά η περίοδος όπου η παραγωγή και διάθεση αγροτικών προϊόντων θα γίνεται διαδικτυακά με μειωμένο κόστος όπου ο πάροχος θα αμείβεται  με μικρή προμήθεια για τη χρήση της πλατφόρμας. Αυτής της μορφής παραγωγικές καινοτομίες θα διαμορφώσουν ένα επιχειρηματικό περιβάλλον για πολλούς, με νοοτροπία όμως νέων και καινοτόμων ιδεών. Αυτή δε η μορφή επιχειρηματικότητας δίνει και τον τόνο για την προώθηση “νέων μορφών απασχόλησης”. Αυτή η μορφή που θα μπορέσει συντομότερα να απορροφήσει ουσιαστικότερα μεγάλα ποσοστά ανεργίας.

Δυστυχώς στη χώρα μας υπάρχει καθυστέρηση στην αντίληψη των εξελίξεων. Αυτός είναι και ο λόγος που η στόχευση για το πλαίσιο ανάπτυξης που συζητείτο προ κρίσης τείνει να γίνει αναχρονιστικό. Αυτός είναι και ο λόγος που για τις κατηγορίες “διαδικτυακών επιχειρηματιών” προτείνεται η σύσταση ειδικών ομάδων στήριξης και κοινωνικής επιχειρηματικότητας.  Με αυτό τον τρόπο δομείται η σταδιακή και υποστηριζόμενη έμφαση στο νέο ψηφιακό επιχειρηματικό περιβάλλον.

Από πλευράς θεσμικής υποστήριξης δομών και φορέων, ο συντονισμός Περιφερειών, Δήμων και Πανεπιστημίων μπορεί να υποστηρίξει την ίδρυση ειδικών μονάδων διαδικτυακής επιμόρφωσης και επιχειρηματικότητας. Αυτή η συνεργασία θα αναδειχθεί σε τεχνικό επίπεδο με τη δημιουργία σε πρώτη φάση ευρέως φάσματος “hot spots” παροχής δωρεάν internet για νέους σε απομακρυσμένες περιοχές και σε νέους επιχειρηματίες που θα εντάσσονται στο “πρόγραμμα διαδικτυακής επιχειρηματικότητας”.

Μέσω του προγράμματος αυτού θα δομηθεί πολύ γρήγορα ένα πανελλαδικό διαδικτυακό επιχειρηματικό web με κατάταξη χαρακτηριστικών ανάπτυξης ανά Δήμο και Περιφέρεια. Πολύ σύντομα, αυτής της μορφής οι δομές θα επηρεάζουν θετικά το επίπεδο της ανεργίας, διαμορφώνοντας ταυτόχρονα ιδιαίτερα δεδομένα. Οι άνεργοι αντί για επιδόματα βασικής διαβίωσης θα υποστηρίζονται από τα προγράμματα “ένταξης” σε νέες σύγχρονες και μειωμένης εντάσεως κεφαλαίου επιχειρηματικές δομές. Κατά τον τρόπο αυτό διαμορφώνουμε μία νέα διευρυμένη κουλτούρα κοινωνικού και επιχειρηματικού μετασχηματισμού. Είναι “υποχρεωμένο” όμως το πολιτικό σύστημα να πεισθεί για την αναγκαιότητα της προσαρμογής αυτής. Ενός “εγχειρήματος” που θα αναδείξει την αναγκαιότητα συνδυασμού κοινωνικής στήριξης μέσω του επιχειρηματικού επαναπροσανατολισμού των συγκεκριμένων ομάδων πολιτών, προωθώντας ταυτόχρονα την βάση αμεσότερων αποτελεσμάτων. Η αναπτυξιακή δομή της χώρας μετά την κρίση παρά τα προβλήματα έχει μία ευκαιρία να αλλάξει δομικά και ουσιαστικά.

Κοινοποίηση

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.